Barışığa Doğru: Keyfiyyətli Sazişlərin Gücü və İnsanlara Dəstək
Hər bir münaqişə əslində iki həqiqətin toqquşduğu bir məqamdır – səslərin yüksəldiyi deyil, anlamın itirildiyi an… İnsan bəzən söz tapmadığı üçün susur, bəzən isə çox danışdığı halda yenə də eşidilmir. Elə bu incə sərhəddə münasibətlər ya qırılır, ya da yeni bir dərinlik qazanır. Seçim isə həmişə eynidir: qarşıdurmanı davam etdirmək, yoxsa onu anlayışa çevirmək. Müasir dünyanın sürətli ritmində insanlar tez-tez həll axtarır, amma az hallarda bir-birini həqiqətən dinləyir. Halbuki barışıq təkcə hüquqi qərar deyil, daxili razılığın sakit, lakin güclü ifadəsidir. Mediasiya məhz bu sakit gücün adıdır – tərəfləri mübahisədən uzaqlaşdıran deyil, onları eyni həqiqətə yaxınlaşdıran bir yol. Gundelik.az xəbər portalı olaraq bu dəfə üz tutduğumuz Bakı 25 saylı Mediasiya Təşkilatı da məhz bu yolun bələdçilərindən biridir. Burada hər münaqişə bir problem kimi deyil, həllini gözləyən bir insan hekayəsi kimi qarşılanır. Mediator Nigar Məmmədova ilə söhbətimiz isə bir daha göstərdi ki, barışıq təsadüf deyil – o, diqqətlə qurulan, səbrlə qorunan və səmimiyyətlə yaşadılan bir dəyərdir.
Nigar xanım, Bakı 25 saylı Mediasiya Təşkilatını fərqləndirən əsas xüsusiyyət nədir?
– Bizim üçün əsas məsələ sadəcə mübahisəni bitirmək deyil, insanları anlamaqdır. Hər bir müraciətin arxasında bir həyat hekayəsi, bir emosional yük dayanır. Biz bu yükü yüngülləşdirməyə, tərəfləri bir-birinə yaxınlaşdırmağa çalışırıq. Məqsədimiz münaqişəni sülhə çevirməkdir.
Barışıq sazişlərinin “keyfiyyətli” olması nə deməkdir?
– Keyfiyyətli saziş o deməkdir ki, hər iki tərəf özünü eşidilmiş və dəyərli hiss edir. Bu, təkcə hüquqi sənəd deyil, qarşılıqlı razılığın, etimadın və anlayışın nəticəsidir. Əgər tərəflər razılıqdan məmnun qalırsa, həmin saziş uzunömürlü olur.
Mediasiya niyə bu qədər vacibdir?
– Çünki mediasiya insanları qarşı-qarşıya qoymur, onları bir masa ətrafında birləşdirir. Məhkəmədə tərəflər rəqib olur, mediasiyada isə həll tərəfdaşı. Bu yanaşma həm daha sürətli, həm də daha insani nəticə verir.
Hansı sahələrdə daha çox müraciətlərlə qarşılaşırsınız?
Ailə, əmək, kommersiya, mülki və inzibati sahələrdə müraciətlər olur. Amma əslində məsələ sahədə deyil – məsələ insan münasibətlərindədir. Hər yerdə insanlar anlaşılmaq istəyir və mediasiya bu imkanı yaradır.
Kollektiviniz haqqında nə deyə bilərsiniz?
– Bizim kollektiv yalnız peşəkar deyil, həm də çox səmimidir. Hər bir mediator vətəndaşlara sadəcə müraciət edən şəxs kimi deyil, insan kimi yanaşır. Mehribanlıq, empatiya və hörmət – bunlar bizim gündəlik iş prinsipimizdir.
Vətəndaşlarla ünsiyyət prosesində ən vacib məqam nədir?
– Dinləmək. Sadəcə eşitmək yox, həqiqətən dinləmək. İnsan özünü ifadə edə bildikdə, onun içindəki gərginlik azalır. Bu isə barışığın ilk və ən vacib addımıdır.
Sonda insanlara nə demək istərdiniz?
– Münaqişədən qaçmaq həmişə mümkün deyil. Amma onu düzgün həll etmək mümkündür. Bir addım dialoqa doğru atmaq bəzən illərlə davam edən problemi həll edir. Barışıq uzaqda deyil – onu seçmək lazımdır.
Bu müsahibə bir həqiqəti aydın göstərir: Barışıq təkcə bir imza deyil – bu, anlayışla başlayan, etimadla möhkəmlənən və cəmiyyəti dəyişən bir dəyərdir.
Bakı 25 saylı Mediasiya Təşkilatı isə bu dəyəri yaşadan, insanları bir-birinə yaxınlaşdıran və münaqişələri sülhə çevirən bir körpüdür.
Gundelik.az